سه شنبه, ۳ بهمن
آخرین اخبار کرمان و شهرستان ها

آیت‌الله مشکینی نمونه کامل یک مبارز نستوه بود/ شخصیت این عالم ربانی بزرگترین پشتوانه برای سلوک اجتماعی + تصاویر

/ شنبه, ۷ مرداد ۱۳۹۶
/ KermanNews

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اردبیل، حضرت آیت‌ﷲ مرحوم علی مشکینی از شخصیت‌های بسیار نادر دوره انقلاب و بعد از آن بودند که ایشان معیت بـسیار ویژه‌ای داشتند، از یک طرف فقیه بودند، از طرف دیگر شخصیت اخلاقی و عرفانی برجسته‌ای داشتند.

مردم‌داری و موقعیت‌سنجی و عارف به زمان بودن همه اینها در ایشان جمع شده بود و لذا یک برجستگی خاص اجتماعی در دل مردم و قلب ملت ما داشتند.

اسم این بزرگوار توام بود با تداعی یک قدسیت و اخلاق در ذهن مردم ما که برای ما یک وظیفه است رمز موفقیت اینگونه شخصیت‌ها را بررسی کنیم تا نسل جدید ما آن استعداد لازم را داشته باشد که در کشور ما نقش ویژه‌ای ایفا کرده و همین حرکت‌های جمعی منجر به موفقیت‌ها و پویایی شود.

گاهی در اثر تبیین رموز موفقیت انسان‌هایی تربیت پیدا می‌کنند که یک ملت، یک تاریخ، یک کشور مدیون آنها می‌شود از این جهت ما نیم نگاهی قرار است به شخصیت حضرت آیت‌ﷲ مشکینی داشته باشیم.

نماینده ولی‌فقیه در استان اردبیل درباره شخصیت ایشان گفت: آیت‌الله مشکینی خطیب توانمند، یک مبارز نستوه و شجاع و یک مجاهد نترس، سیاست‌مدار بسیار شایسته‌ و متواضع و زاهد به تمام معنا بودند. حرص و ولع فوق‌العاده به علم و قلم و به نوشتن داشتند و لذا تالیفات بسیار وزینی از ایشان برای نسل امروزی به یادگار مانده است.

آیت‌الله سیدحسن عاملی در خصوص محسنات و خصوصیات اخلاقی این عالم ربانی اینگونه می‌گوید: ایـن گونه شخصیت‌ها عوالم درونی بسیار مبارکی دارند که بزرگترین پشتوانه برای سـلوک اجتماعی و موفقیت اجتماعی این عزیزان است.

وی در بیان خاطرات دوران گذشته با آیت‌الله مشکینی بیان می‌کند: این بزرگوار زمانی برای تبلیغ رفته بودند. وسط ماه مبـارک گفتند مـن آذوقه‌ و توشه‌ام تمام شده است باید به قم برگردم. مردم متوجه نمی‌شوند که حضرت آقا چه نیتی دارند می‌گویند ما هر چه بخواهید برای شما توشه آماده می‌کنیم، ایشان می‌گویند که نه! من به آن گونه توشه‌ها احتیاجی ندارم. غرض این بوده است که بگویند انسان باید یک قدرت روحی و معنوی و قدسیت باید تحصیل کند تا در کارهای روزانه عصمتی برایش پیدا شود و در کارهای خود مصون از خطا بوده و موفقیـت لازم را کـسب کنـد.

مرحوم آیت‌الله علی مشکینی”ابن‌الوقت” بود

امام جمعه اردبیل “الوقت” بودن آیت‌الله مشکینی را یکی از خصوصیات و محسنات بارز این شخصیت دانسته و افزود: ایشان در طول عمر آدمی وقت‌شناس و به تعبیری الوقت بودند که به این خصوصیت یک جوان، وکلا،‌ یک نویسنده و همگان نیازمندند و مشهور است که می‌گویند همه به وقت نگاه می‌کنند ولی وقت به هیچ کس نگاه نمی‌کند.

عاملی مرحوم علی مشکینی را به تعبیری دیگر ابن‌الوقت خوانده و تصریح می‌کند: حضرت آیت‌ﷲ مشکینی خودشان بـه مـن فرمودند یادم نمی‌آید 5 دقیقه از عمر خود را هدر داده باشم. آنقدر به وقت حساس بودنـد کـه وقتی کتاب را دستشان می‌گرفتند و دوستان صمیمی می‌آمدند به حرف آنها گوش می‌دادند ولی کتاب باز بود حتی اگر شـما سرفه می‌کردید یا یک مشغله چند دقیقه‌ای برای شما پیدا می‌شد باز به کتاب نگاه می‌کردند.

وی ادامه می‌دهد: زمان همه چیز را از بین می‌برد بعضی از انسان‌ها هستند که به جنگ با زمان می‌روند و جاودانگی پیدا می‌کنند نظیر بعضی از آثار باستانی زمان تمام آثار باستانی، مقابر، ماذنـه‌هـا و گنبدها، آثار عتیقه را از بین می‌برد ولی بعضی بناها طوری ساخته شده است که به جنگ با زمان رفته و رمز جاودانگی را هم خدا خودش گفته است.

نماینده مردم اردبیل در مجلس خبرنگان رهبری با یادآوری جاودانگی شخصیت آیت‌الله مشکینی اشاره‌ای به آیه شریفه “اما ینفع الناس فیمکث فی الارض هر کس انفع الناس” کرده و یادآور می‌شود: این آیه است که می‌مانـد در واقع قرآن ینفع الناس است، می‌ماند و اهل بیت ینفع الناس است، می‌ماند و کسانی که سهمی در این دنیا از ینفع النـاس دارند، می‌مانند و در این زمینه بزرگترین خدمت و بزرگترین نفع، نفع علمی است که علماء ربانی هیچ وقت نمی‌میرند.

عطش برای “نجوا” و “تخاطب” با خدا

رئیس شورای فرهنگ عمومی استان اردبیل می‌گوید: حضرت آیت‌ﷲ مشکینی یک معنویت عجیب و یک عطش خاص برای انس با خدا، خلوت با خدا، نجوای با خدا و تخاطب با خدا داشتند که عطش ایشان برای نماز انگار مصداق این مصرع بود که؛ «مرا فرات ز سر برگذشت و تشنه ترم».

عاملی می‌افزاید: هر کس که به وزارت می‌رسید و یا به مدیریت موفق می‌شد می‌آمد محضر آیت‌الله مشکینی و دستورالعمل و دعای خیر می‌خواست که این عالم وارسته غالبا برای آنها این روایت را می‌خواندند: «اذا علم ﷲ من عبده خیر نیتـهاکتنفه بالعصمه»؛ خداوند وقتی متوجه شود که نیت بنده‌اش خیر است او را در مدیریتش معصوم می‌کند، نمی‌گذارد خطا کند، انگار این شخصیت بزرگ علمی و اخلاقی و معنوی مصداق بارز همین روایت بودند.

گذری بر شرح زندگی و کرامات آیت‌الله مشکینی

علی اکبر فیض آلنی مشهور و ملقب به آیت‌الله «علی مشکینی» یکی از روحانیون شیعه و سیاست‌مدار ایرانی بود که در 28 تیرماه سال 1300 شمسی و 1340 هجری قمری در روستای “آلنی” از توابع‌ شهر خیاو یا مشگین‌شهر کنونی واقع در جنوب استان اردبیل و در‌ خانواده‌ای مذهبی و روحانی چشم به جهان گشود وی نخستین رئیس مجلس خبرگان رهبری از زمان تاسیس آن در سال 1361 تا پایان عمر خود و نیز رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و امام جمعه دائم شهر قم بود.

این عالم ربانی نخستین مقدمات تحصیل خود در علوم فقه و دینی را نزد پدر خویش فراگرفت که پس از مرگ پدر و به سفارش وی برای تحصیل علوم دینی به شهرستان اردبیل سفر کرد و دوره‌هایی از صرف و نحو را در آنجا نزد اساتید علوم دینی فرا گرفت که در ادامه برای تکمیل دانسته‌ها و علوم خود در زمینه دین و فقه به شهر قم سفر کرد.

آیت‌الله مشکینی در شهر قم شاگرد روحانیون محمد حجت کوه‌کمری، بروجردی، سید محمد محقق داماد و سید محمد صادق بود و تا اواخر جوانی علوم دین را نزد این اساتید به طور کامل فرا گرفت.

در نهایت در دهه 40 آیت‌الله مشکینی از موسسین مدرسه حقانی شد و دروس اخلاق و مکاسب را در آنجا تدریس می‌کرد که وی در آن دوران رسائل و مکاسب مرتضی انصاری را خلاصه کرد و با سبک و سیاق متفاوت با سایر مدارس حوزه علمیه در اختیار طلاب آن مدرسه قرار داد، البته این نخستین قدم در مسیر موفقیت و پیشرفت‌های این عالم وارسته دین و اخلاف بود.

ایشان پس از فراگیری علوم دین به صورت تکمیلی و انتصاب به موسسین مدرسه حقانی شاگردان زیادی را در پایه علون دین تربیت کرده و به اسلام و انقلاب تقدیم کرد که که در نهایت بسیاری از این شاگردان به درجه رفیع شهادت نائل آمدند که شهید ربانی املشی، شهید فضل الله محلاتی، شهید غلامحسین حقانی، محمد محمدی گیلانی و محمد امامی کاشانی از جمله شاگردان مکتب پرفروغ آیت‌الله مشگینی بود.

وی که بیش از نیمی از تحصیلات و فراگیری علوم دینی خود را نزد آیت‌الله بروجردی گذرانیده بود پس از مرگ بروجردی به فعالیت‌های سیاسی و شبه‌سیاسی روی آورد که به‌ویژه پس از حادثه 15 خرداد و سخنرانی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره) این فعالیت‌ها به اوج خود رسید.

مشکینی پس از آن به همراه تعداد دیگری از اساتید حوزه، حلقه‌ای 11 نفره را شکل دادند که برای «اصلاح حوزه» فعالیت می‌کردند و دغدغه‌های سیاسی را در بحث‌های خود مطرح کرده و به بررسی و تدوین آنها مشغول می‌شدند که از دیگر اعضای این حلقه، عبدالرحیم ربانی شیرازی، حسینعلی منتظری، علی قدوسی، علی خامنه‌ای، محمد خامنه‌ای، اکبر هاشمی رفسنجانی، احمد آذری قمی، ابراهیم امینی، محمدتقی مصباح یزدی و مهدی حائری تهرانی بودند.

عالم ربانی، آیت‌الله مشکین با وجود عدم حضور در کلاس امام خمینی(ره) از علاقه‌مندان ایشان بود و یکی از 12 نفر اعضای حلقه بود که اعلامیه مرجعیت امام خمینی(ره) را در سال 49 پس از مرگ محسن حکیم منتشر کردند.

به واسطه اعتمادی که حضرت امام خمینی(ره) به وی داشت، پس از انقلاب اسلامی مسئولیت‌های متعددی را بر عهده گرفت که رسیدگی به اوضاع اردبیل در کوران انقلاب، ساماندهی و رسیدگی به امور مسجد جمکران، هیئت موسس حوزه علمیه بانوان، ریاست مجلس خبرگان و عضویت شورای بازنگری قانون اساسی از جمله این وظایف و رسالتها بوده است.

مشکینی با توجه به فعالیت‌های ارزنده خود در طول 86 سال و مجاهدت و مبارزات سیاسی و انقلابی علیه رژیم ساواک توانست جایگاه والایی در منظر امام خمینی(ره) بیابد و همین امر اعتماد ایشان را نسبت به آیت‌الله مشکینی بیش از هر چیز دیگری جلب و جذب می‌کرد.

از جمله اقدامات وی به همراه هم‌رزمان خود مانند آیت‌الله بهشتی ایفای نقش در تدوین قانون اراضی شهری در سال‌های 59 تا 60 بود که در این قانون که برای «جلوگیری از بورس‌بازی زمین به صورت کالا و سوق سرمایه‌ها به بخش‌های تولیدی و زیربنایی» تنظیم شده بود، تمام زمین‌های موات شهری در اختیار دولت جمهوری اسلامی قرار می‌گرفت.

برخی از مراجع و جامعه مدرسین به شدت به این قانون معترض بودند و علاوه بر پی‌نوشت نامه‌ای هفت صفحه‌ای به نمایندگان مجلس از سوی آیت‌الله گلپایگانی، آیت‌الله مشکینی نیز در نماز جمعه قم در طعنه به اعضای شورای نگهبان که مخالف این قانون بودند، گفت: «فقیه حق دارد با قیمت عادلانه زمین‌ها را خریده و به افراد بی‌زمین واگذار کند که نام این عمل را بند «ج» نهاده‌ایم که اکنون در «بند» افتاده و البته اگر بتواند به‌زودی از مجلس شورای اسلامی خلاص شود و از کانال بهشت، ذبح شرعی نشود» و این در واقع پاسخی کوبنده از سوی این عالم ربانی به برخی از نمایندگان معترض بود.

آیت‌الله مشکینی بعد از حوادث 15 خرداد به جمع مبارزین پیوست و کارهای فردی و مخفی، ارتباط با شخصیت‌های سیاسی پیرو امام خمینی(ره) و مبارزه علنی و موضع‌گیری صریح در برابر حکومت پهلوی از ویژگی‌های مبارزه وی در دوران قبل، حین و بعد از انقلاب بود.

وی چندین بار در زندان ساواک قم و زندان شهربانی زندانی شد و او چهار ماه در تهران متواری و با نام مستعار زندگی کرد. پس از این چهار ماه به مدت هفت ماه به نجف رفت و بعد از بازگشت بلافاصله به مشهد تبعید و قریب 15 ماه در مشهد ساکن شد.

ایشان همچنین مدت کوتاهی پس از بازگشت از مشهد حکم تبعید 27 نفر از طلاب و مدرسین حوزه که از نظر ساواک عاملان تخریب و خرابکاری بودند صادر شد. آیت‌الله مشکینی هم جزو این افراد به سه سال تبعید به شهر ماهان کرمان محکوم شد که در نهایت به مدت یک سال در شهر ماهان تحت مراقبت زندگی کرد و در اثر فعالیت‌های مختلف و به صلاح دید شهربانی به شهرستان گلپایگان تبعید گشت که این امر نیز وی را از مبارزات و فعالیت‌های دینی و ضدپهلوی بازنداشت و اقامت او در شهرستان گلپایگان ارتباط وسیع طلاب و رفت و آمدهای بسیار آنان را موجب شد.

به دنبال همین فعالیت‌های مخفیانه ساواک وی را از گلپایگان به مدت دو سال به کاشمر خراسان تبعید کرد. در سال 57 و پس از بازگشت از کاشمر و هم زمان با حرکت امام خمینی(ره) از نجف به پاریس، ساواک آ‌یت‌الله مشکینی را دستگیر کرد که پس از خروج محمدرضا پهلوی از کشور و بازگشت امام راحل وی یکی از روحانیان متحصن در دانشگاه تهران برای ورود امام خمینی(ره) علیه حکومت بختیار شد.

این عالم وارسته دین و انقلاب پس از دوران انقلاب و رحلت امام خمینی(ره) نیز ساکت ننشست و دست از فعالیت‌های دینی و مذهبی بازنداشت که این شخص دینی پس از انقلاب اقداماتی را در جهت تثبیت نظام انجام داد و در بلوای حزب خلق مسلمان در منطقه آذربایجان حضور یافت.

در جریان دستگیری فرزندانش که در عضویت و همکاری سازمان مجاهدین خلق (منافقین) بود، نامه‌ای به عنوان «سرپرست کمیته مرکزی انقلاب» نوشت و این اتفاق را طلیعه عدالت در نظام اسلامی و مسرت بخش توصیف کرد و همچنین یکی از منقدان دولت موقت بازرگان شد.

پس از شهادت سید اسدالله مدنی، چند ماهی امامت جمعه شهرستان تبریز را برعهده گرفت و بعد از آن به دستور امام خمینی(ره) راهی قم شد و در پی سخنان هاشم آغاجری از اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، آیت‌الله مشکینی با عنوان رئیس جامعه مدرسین اطلاعیه این جامعه در مورد نامشروع بودن سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران را امضاء کرد و این اقدامات از جمله فعالیت‌های کبیر این عالم ربانی پس از دوران انقلاب بود.

در تمامی این دوران این عالم ربانی آثار علمی، فرهنگی و دینی بسیاری را به دست خود خلق کرده و تحویل جامعه دینی و انقلابی کرد که کتب اصطلاح‌ الاصول‌، الفقه‌ الماثور، مصطلحات‌ الفقه‌، دروس‌ فی الاخلاق‌، ازدواج در اسلام‌، المنافع‌ العامه‌ (شرح‌ کتاب‌ احیاالموات‌ شرایع‌)، مفتاح‌ الجنان، المواعظ‌ العددیه‌، واجب‌ و حرام‌ احکام‌ الزامی (دوره‌ فقه‌)، ترجمه‌ قرآن‌ کریم‌ به‌ زبان‌ فارسی، الهدی الی موضوعات‌ نهج البلاغه، بحث‌ تکامل‌ از نظر قرآن، مسلکنا فی العقائد و الاخلاق‌ و العمل‌، زمین‌ و آنچه‌ در آن‌ است‌، تقلید چیست‌؟، رساله‌ خمس، حاشیه‌ توضیحی بر کتاب‌ مضاربه‌، عروة الوثقی، نهج‌ البلاغه‌ موضوعی، تحریرالمعالم‌، الرسائل‌ الجدیده و‌ تلخیص‌ المکاسب‌ از نمونه آثار شاخص این عالم ربانی و وارسته دین است که هم‌اکنون و پس از درگذشت وی در دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه برای جوانان و جویندگان راه دین تدریس می‌شود.

همچنین‌ از وی مقالات‌ بسیاری در نشریات‌ گوناگون مانند نورعلم‌، پاسدار اسلام‌ و نیز در روزنامه‌ جمهوری اسلامی به‌ چاپ‌ رسیده‌ و هم‌اکنون مستندات آن حاضر است‌.

این عارف وارسته، معلم اخلاق حضرت آیت‌العظمی مشکینی در طول 86 سال عمر با برکت و با عزت خود مسئولیت‌های زیادی هم در کنار امام راحل و هم در جوار روحانیون و اساتید حوزه‌های علمیه و حوزه دین و اسلام بر عهده داشت که همه این مسئولیت‌های بردوش را به نحو احسن و با مبارزات و مجاهدت‌های وافر به انجام رسانید.

عضویت در جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، امام جمعه موقت تبریز، حاکم شرع دادگاه‌های خوزستان و ساماندهی اوضاع و ادارات آن استان، رئیس شورای بازنگری قانون اساسی نظام اسلامی با حکم امام خمینی(ره)، نماینده مردم آذربایجان در مجلس خبرگان در تدوین قانون اساسی، نماینده خبرگان رهبری از تهران، رئیس مجلس خبرگان (از هنگام تأسیس در 1361 تا پایان عمر)، امام جمعه قم با حکم امام و رهبری و مسئولیت گزینش و اعزام قضات با حکم امام راحل از جمله این مسئولیت‌ها در دوران 86 سال عمر با عزت ایشان بود.

سرانجام حضرت آیت‌الله مشکینی این فقیه پارسا و چهره ارزشمند انقلاب پس از 86 سال مجاهدت و مبارزه در راه اسلام و احیای آثار ارزشمند اهل بیت(ع)، بعد از سپری کردن یک دوره کوتاه مدت بیماری در بیمارستان بقیة‌اللّه تهران در روز هشتم مرداد ماه سال 1386 شمسی، دار فانی را وداع گفت و روح پاکش به ملکوت اعلاء پرکشید که به دنبال رحلت آن بزرگوار، موجی از غم و اندوه سراسر کشور اسلامی ایران را فرا گرفت و پیام‌های مهمی از سوی مقام معظم رهبری، مراجع عالی‌قدر تقلید، سران قوای سه‌گانه و سایر ارگان‌ها و سازمان‌ها صادر شد و در نهایت پیکر پاک ایشان در 10 مرداد در دانشگاه تهران تشییع و آن گاه به قم منتقل شده و فردای آن روز در 11 مرداد ماه با شکوه خاصی تشییع و پس از نماز حضرت آیت‌اللّه العظمی مکارم شیرازی در مسجد بالاسر حرم مطهر حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.

آن نَفسی که در شب پرورش یافته ولید شب است

شیخ عبدالرحیم جعفری هم‌حجره آیت‌الله مشکینی می‌گوید که ما که در فیضه بودیم شب‌ها چراغ سه حجـره روشن بود حجره آیت‌الله مشکینی، حجره شهید قاضی طباطبایی و حجره شهید مطهری اینها ولید شب بودند. آقای مشکینی در تفسیر که تبحر خاصی داشتند ذیل آیه “ان ناشئه اللیل هی اشد وطئا و اقوم قیلا” حرف بدیعی داشتند که خداوند در این آیه می‌فرمایند که قطعه‌ای از شب تاثیر خاصی در واردات انسان دارد یعنی آن حرف‌هایی کـه عارف در شب با خدا دارد “اشد وطئا و اقوم قیلا” است یعنی نجوای شب خیلی پایه‌دار است که مرحوم علی مشکینی این آیه را به صورت خاصی معنا می‌کردند می‌فرمودند ان ناشئه من اللیل یعنی ان النفس الناشئه فی اللیـل هـی اشـدوطئا و اقوم قیلا آن نفسی که در شب پرورش یافته است، ولید شب و متولد شب است و شب او را تربیت کرده است آن شخص با اشخاص دیگر فرق دارد و انسان‌هایی که می خواهند مسئولیت‌های بسیار سنگین را عهـده دار شوند آنها باید حتما حظی از شب داشته باشند.

بزرگان، علمای دین و تقلید و روحانیون زیادی مجاهدت‌های آیت‌الله مشکینی را بی‌نظیر در طول اسلام خوانده و وی را یکی از زاهدترین و پارساترین فقیه دین اسلام معرفی کرده‌اند به طوری که رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای جایگاه عالم ربانی، آیت‌الله مشکینی را در نظام جمهوری اسلامی رفیع و وی را فقیهی پارسا٬ جامع علم و عمل٬ جهاد و زهد و تشخیص و سلوک صائب و مستقیم و بدون انحراف توصیف کردند که هرگز نمی‌توان در تواضع و فروتنی او یا در زندگی زاهدانه و دامن پاک او کمترین خدشه‌ای وارد آورد.

آیت‌الله مشکینی در کلام رهبری

امام خامنه ای درباره مرحوم مشکینی می‌فرمایند که “مرحوم آقای مشکینی مصداق کامل این حدیث بودند که اذا مات العالم الفقیه ثلم فی الاسلام ثلمه لا یسد ها شیء واقعا یکی از آن مصادیق کامل این روایت، ایشان بودند. بزرگانی هستند که می‌روند و جای‌شان خالی می‌ماند و انسان متأسف می‌شود. لکن ایشان فقیه جامع الاطرافی بود که همه جهات در او جمع و با تمام وجود، مغز، جسم، زبان ، قلم، زندگی و رفتارش در خدمت اسلام بود

ما کمتر شبیه ایشان را با این هیأت، وضعیت و جامعیت دیده‌ایم. اسم ایشان از همان سال‌های تقریبا 1337 بود. بعد هم که مبارزات شروع شد، بعضی‌ها بودند که انسان بر حسب طبیعت و هیئت شخصیت‌شان خیلی حدس نمی‌زد به اینکه اینها بیایند و به مبارزه بپیوندند. آقای مشکینی از این قبیل بود که برخلاف این تصور، به میدان مبارزه آمدند و از همان اول بودند. من از سال 42 یادم هست، بعد از آن که امام را زندانی کردند، قم از وجود امام خالی بود و واقعا انسان احساس غربت می‌کرد. تلاش‌های زیادی انجام می‌گرفت که یکی از آن تلاشها این بود که عده‌ای از فضلای برجسته قم را جمع کنیم، و بخشی از کارهایی را که ممکن باشد حوزه انجام بدهد، انجام بدهند.

پایه جامعه مدرسین هم آنجا گذاشته شد. بنده، اخوی و آقای هاشمی در این قضیه فعال بودیم. از جمله کسانی که بهترین، بیشترین و اولین اجابت را کردند، آقای مشکینی بودند. ایشان پیش همه محترم بودند. من یادم هست، آن زمان، همان سال که امام رضوان الله علیه در قم نبودند و در زندان بودند دوره محنتی بود و برای قم، طلبه‌ها و حوزه خیلی سخت بود. خیلی تلاش می‌شد. آقایان می‌رفتند و دوستان ما با آقایان تماس می‌گرفتند. همین جماعتی که عرض کردیم تقسیم شدند و قرار شد هر کدام بروند با یک نفر از آقایان مراجع صحبت کنند و از آنها مطالبه کنند و بخواهند بیشتر وارد میدان بشوند.

اعلامیه بدهند یا اقدام بکنند، حقا و انصافا از ایشان هیچ انحرافی از خط و صراط مستقیم در مسئله‌ای دیده نشد و ایشان در مسائل مربوط به حوزه، گروهها، اصل جمهوری اسلامی، امام، در همه مراحل گوناگون  و در امتحانات سخت که در طول این بیست و چندسال پیش آمد در صراط مستقیم و در وسط جاده بودند و راه را خوب طی کردند. امتیازاتی هم ایشان داشتند که در خیلیها دیده نمی‌شد و آن اینکه با بیان سلیس مثل آب روان حرف می‌زد. وقتی ایشان صحبت می‌کردند من واقعا لذت می‌بردم. در بیاناتشان به آیات و روایات اتکا می‌کردند

ایشان احادیث زیادی حفظ بودند و در خاطر داشتند و به هر مناسبتی در مجامع عمومی یا خاص و در خبرگان با تناسب زمان، نصایح ایشان به روایات و به کلمات ائمه علیهم السلام متکی بود. ایشان خوش ذوق بودند. نامه نگاریهایی که می‌کردند و یاداشتهایی که می‌نوشتند، با تعبیرات لطیفی همراه بود. اتفاقا قبل از وفات‌شان نامه‌ای برای بنده فرستاده بودند. در ذیل نامه  جامعه مدرسین حاشیه زدند. مطلب خیلی لطیفی با خط قشنگ نوشته بودند. خیلی آدم جامعی بود. بعد هم بی‌اعتنایی ایشان به دنیا. این وجهه‌ای که ایشان در بین مردم، علما و مسئولین داشت و احترامی که امام و مسئولین در طول زمان برای ایشان قائل بودند، هیچ موجب نشد که ذره‌ای در رفتار و گفتارش کبر یا غروری به‌ وجود آید”.

همچنین آیت‌الله جنتی یکی از هم‌رزمان، هم‌مبارزان و همراهان آیت‌الله مشکینی در طول انقلاب اسلامی خاطرات بسیاری را از ایشان نقل کرده‌اند که در یکی از این خاطرات و نقل قول‌ها آمده که “مرحوم آیت‌الله مشکینی مجموعه‌ای از فضایل را دارا بود. البته از نظر مراتب علمی ایشان در حد یک مجتهد برتر عادل بودند و حوزه علمیه و فضلا به ایشان ارادت و علاقه داشتند. در درس‌ها و کلاس‌های‌شان شرکت می‌کردند، از بیانات‌شان بهره می‌بردند، ولی آنچه که برای من مافوق مراتب علمی است، مسائل تزکیه نفس و مسائل اخلاقی است. در این‌جاست که کمبود زیاد داریم؛ عالم و فاضل و مجتهد و مرجع زیاد داریم اما آن کسانی که دارای این مضمون‌های اخلاقی باشند، به نسبت کمتر است. ایشان بسیار متواضع بود؛ یعنی اصلاً شائبه تکبر در ایشان وجود نداشت”.

در نقل خاطره دیگری از قول آیت‌الله جنتی در خصوص آیت‌الله مشکینی می‌آید: از نظر مسائل انقلابی از یاران و دوستان برتر ما در مسائل انقلاب و مسائل ولایی بود. از آن وقتی که حضرت امام حرکت و نهضت انقلابی را شروع کردند، ایشان از قدیمی‌ترین افرادی بود که در این قضیه مرتب همراه، همگام، همکار و پیشگام بود.

هرگز پست و مقام و هوای نفس آیت‌الله مشکینی را فریب نداد

تقوی با اشاره به شخصیت والای آیت‌الله مشکینی تصریح کرد: بسیاری از علما و اساتید حوزه‌های علمیه قم از شاگردان آیت‌الله مشکینی هستند و او فردی بود که شخصیت وجودیش خیر و ثواب و نورانیت بود،  ایشان در طول مدت امام‌جمعه قم 360 خطبه خواند و در این خطبه‌ها  نکته‌های مطرح می‌کرد که در ذهن‌ها باقی می‌ماند.

رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه کشور شخصیت اخلاقی وی را مورد توجه قرار داد و گفت: ایشان سال‌ها درس اخلاق گفتند و یک استاد شاخص و برجسته اخلاق بود استاد کلاس اخلاق شدن بسیار مشکل‌تر است از استاد دیگر علوم رایج حوزه شدن است.

وی ادامه داد: درس اخلاق گفتن کار بسیار سختی است و تأثیر سخن هر فرد مانند هم نیست اما سخنان آیت‌الله مشکینی با شیرینی و شیوایی در دل‌ و جان افراد می‌نشست و باقی می‌ماند.

تقوی با اشاره به مسئولیت سنگین ائمه جمعه در توصیه به تقوا در خطبه‌های نماز جمعه خاطرنشان کرد: هر فردی که به محتوای این سخنان فکر کند به سختی‌های آن پی می‌برد که آیت‌الله مشکینی خصوصیت عامل و عالم بودن را هم‌زمان داشت و یک استاد اخلاق کامل و برجسته بود.

رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه کشور تأکید کرد: رفتار و گفتار آیت‌الله مشکینی انسان را به یاد خدا می‌انداخت و او از پیشگامان انقلاب به همراه امام راحل بود.

وی با اشاره به مجاهدت‌های آیت‌الله مشکینی درراه انقلاب اسلامی گفت: ایشان از سال 41 همراه امام در تمامی مراحل سخت و دشوار پیش از انقلاب بود و در این مسیر بارها تبعید و زندانی شد و بعد از امام نیز همواره یار و کمک‌رسان رهبری معظم بودند.

تقوی ادامه داد: پست ، مسئولیت و هوای نفس هرگز او را فریب نداد و راه و خط او مشخص بود و زندگی بسیار ساده و محقرانه‌ای داشت و بعد از مرگ نیز خانه و کتابخانه خود را برای استفاده مردم هدیه کرد.

وی با بیان لزوم شناخت جایگاه آیت‌الله مشکینی در حوزه‌های علمیه، تأکید کرد: این علما میراث حوزه‌های علمیه هستند و امروز نیز شخصیت‌های موجود حوزه علمیه نیز در جایگاه خود بسیار تأثیرگذار هستند و باید همه بدانند که امروز دنیا تشنه معارف حوزه‌های علمیه هستند.

وی با اشاره به اینکه در جهت اعلای کلمه حق تمام عمر این عالم ربانی صرف شده است عنوان کرد: آن چه از سجایای اخلاقی این عالم ربانی عنوان شد، تنها گوشه‌ای از سجایای اخلاقی ایشان است.

آیت الله مشکینی شناسنامه انقلاب اسلامی است

رئیس دفتر امام خامنه‌ای، آیت الله ری شهری و حجت الاسلام روحانی را از دانش آموختگان این مکتب دانست و افزود: آیت الله مشکینی در قبل از انقلاب تلاش بسیار زیادی را برای مبارزه با طاغوت داشتند و حتی در یکی از موارد به گلپایگان تبعید شدند.

حجت الاسلام گلپایگانی با اشاره به اینکه راز و نیاز آیت الله مشکینی با خدا بسیار عجیب بود، تصریح کرد: روزهای اول بستری را برای ایشان پهن می‌کردم، چند شب که گذشت ایشان عنوان کرد این بستر را برای من پهن نکن زیرا در این صورت خواب من سنگین می‌شود و از برنامه‌های شبانه خود عقب می‌مانم.

وی با اشاره به اینکه مسئولیت‌هایی که آیت الله مشکینی بر عهده داشت، بسیار سنگین بود عنوان کرد: بیان شیوا و موثر آیت الله مشکینی یکی دیگر از ویژگی‌های این شخصیت برجسته حوزه‌های علمیه است.

رئیس دفتر امام خامنه‌ای  با تقدیر از مراسم گرامیداشت آیت الله مشکینی اظهار کرد: آیت الله مشکینی شناسنامه روحانیت فعال در انقلاب است و ما باید مقام این عالم ربانی را گرامی بداریم.

حجت الاسلام گلپایگانی دیدارهای امام خامنه‌ای با آیت الله مشکینی بسیار زیاد بود عنوان کرد: هرگاه این عالم در تابستان که حوزه تعطیل بود به تهران می‌آمد مقام معظم رهبری به دیدارشان می‌رفتند.

آیت‌الله على‌اکبر فیض مشکینى در خاطرات خود مى‌نویسد که یک سال دوباره محکوم به تغییر محل شدم و به‌صورت ناگهانى مرا به شهرستان کاشمر منتقل کردند و یک سال هم در آن‌جا تحت مراقبت شدیدتر از پیش قرار گرفتم.این بار در هر مسجدى که چند روز شروع به نماز مى‌کردم،به سراغم آمده نمازم را تعطیل مى‌کردند و حتى در گوشه مدرسه‌اى که توقف داشتم، اجازه نماز جماعت ندادند و در تاریکى نماز جماعت مى‌خواندیم و چندین بار رئیس شهربانى مرا تهدید کرد که عاقبت کار تو وخیم خواهد بود. ما هم حرفش را از گوشى به گوش دیگر تحویل داده مشغول کار بودیم واگر چنان‌چه مورد عنایت برخى از علماى آن‌جا قرار نگرفتم،مشمول محبت و الطاف خالصانه طلاب محترم و مردم شریف آن سامان شدم و در تمام این دوران زمینه قیام را در روحیه مردم به‌واسطه اظهار محبتى که از آن‌ها نسبت به یک طلبه قم صادر مى‌شد،امیدوارکننده مى‌دیدم و سرانجام پس از تمام شدن مدت تبعیدى،رسما در میدان مبارزه وارد شدم و تا زمان پیروزى انقلاب با سایر رزمندگان راه اسلام علیه کفر در حد قدرت خویش شرکت کردیم،تا آنگاه که الطاف حق شامل حال ایرانیان شد و رهبرى پیامبرگونه امام امت آن‌ها را از ذلت و اسارت ابرقدرتها نجات داد و انقلاب اسلامى پیروز شد.

آیت‌الله مشکینى دردهه 1340 از موسسین مدرسه حقانى بود و دروس اخلاق و مکاسب را در آن‌جا تدریس مى‌کرد. وى در آن دوران رسائل و مکاسب مرتضى انصارى را خلاصه کرد و با سبک و سیاق متفاوت با سایر مدارس حوزه علمیه در اختیار طلاب آن مدرسه قرار داد.

وى از سال 1361 تا پایان عمر پر برکت خود رئیس مجلس خبرگان رهبرى و بعد از پیروزى انقلاب اسلامى امام جمعه دائم قم نیز بودند.

 آیت‌الله مشکینى با تحقیق و نوشتن مانوس بود

در زمان حیاتشان چندین کتاب از وى منتشر شد که برخى از آن‌ها بارها به چاپ رسید و پس از ارتحال ایشان نیز بعضى از کتاب‌هاى منتشر نشده به زیور طبع آراسته شد.

آیت‌الله مشکینى به بیمارى خونى مزمنى دچار بودند و در  تیرماه 1386 (نیمه رجب 1428) در بیمارستان بقیه الله بسترى شد و عصر روز دوشنبه 8 مرداد 1386،در سن 86 سالگى دار فانى را وداع گفت.

انتهای پیام/

گروه : اخبار استان کرمان
, , , , , , , ,


لطفا معادله را تکمیل نمائید (به عدد) : *

کانال خبری کرمان KrChannel

دریافت آخرین اخبار کرمان در تلگرام :
@KrChannel

به تازگی در کرمان نیوز


تمامی حقوق طرح و محتوا نزد پایگاه خبری کرمان نیوز محفوظ می باشد.